Skip to main content

Όταν η κρίση γίνεται παιδική μνήμη

8 Μαΐου 2026
Όταν η κρίση γίνεται παιδική μνήμη

Πριν από περίπου 17 χρόνια η χώρα μας βυθίστηκε σε μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις της σύγχρονης ιστορίας με τον ελληνικό λαό ακόμα και σήμερα να κουβαλάει ένα συλλογικό τραύμα από εκείνη την περίοδο. Για να αντιληφθούμε το μέγεθος της οικονομικής καταστροφής φτάνει να κάνουμε μια ιστορική σύγκριση. Η μεγαλύτερη οικονομική κρίση της ανθρώπινης ιστορίας θεωρείται εκείνη του 1929 στις ΗΠΑ, γνωστή και ως «the Great Depression». Η ανεργία τότε έφτασε σε ιστορικά υψηλά επίπεδα αγγίζοντας το 25%, ενώ το 2013 στην Ελλάδα η ανεργία βρισκόταν στο 27%, δηλαδή 2 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από αυτήν της μεγαλύτερης οικονομικής κρίσης στην ανθρώπινη ιστορία .

Εξαιτίας αυτής της περιόδου χιλιάδες συμπολίτες μας έμειναν άστεγοι, καταστράφηκαν οικονομικά, οι νέοι είτε αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν στο εξωτερικό είτε γύρισαν στα σπίτια των γονέων τους. Έρευνες εκείνης της περιόδου αναφέρουν πως το 70% των Ελλήνων νέων έως 34 ετών ζούσαν με τους γονείς τους για να επιβιώσουν. Η ανασφάλεια και το άγχος για την καθημερινότητα ακόμα και σήμερα παραμένουν γνώριμα συναισθήματα για τους νέους, ιδιαίτερα για όσους προέρχονται από ασθενέστερα οικονομικά στρώματα που επηρεάστηκαν πολύ περισσότερο από την οικονομική κατάρρευση της χώρας μας.

Σε αντίθεση με τις υπόλοιπες γενιές, η δική μας γενιά δε γνώρισε ποτέ τις εποχές της οικονομικής άνθησης και της κοινωνικής ευημερίας που συχνά μας διηγούνται μεγαλύτερης ηλικίας συνάνθρωποί μας. Αντίθετα, εμείς μεγαλώσαμε ακούγοντας για μνημόνια, capital controls, brain drain, μείωση μισθών, ανεργία και φτώχεια. Με αυτόν τον σκληρό τρόπο καταλάβαμε πως το οικονομικό μέλλον της χώρας μας συνδέεται άμεσα με το δικό μας μέλλον και τα δικά μας όνειρα. Έτσι, γίναμε καχύποπτοι, επιφυλακτικοί και το σημαντικότερο: απογοητευμένοι ή ακόμα και οργισμένοι με το «σύστημα» και τους θεσμούς .

Η κατάσταση στην πολιτική ζωή της χώρας αυτή τη στιγμή δείχνει ακριβώς την ανάγκη των νέων πολιτών για αντισυστημικές λύσεις, για πολιτικά πρόσωπα μη συνδεδεμένα με το πολιτικό κατεστημένο, για ριζικές αλλαγές και «αντιελίτ» ρητορική. Το αποτέλεσμα αυτής της ανάγκης είναι να εμφανίζονται πολιτικοί σε όλο το πολιτικό φάσμα που μιλούν για διαφθορά του πολιτικού συστήματος και ανάγκη για ρήξη με αυτό. Αξίζει, ωστόσο, να αναφερθεί πως η οργή των νέων -ακόμα και αν δεν γνωρίζουμε σε τι αποτελέσματα θα οδηγήσει- δεν είναι τυχαία. Ανήκουμε στη γενιά με τα περισσότερα πτυχία από κάθε άλλη ηλικιακή ομάδα και παρόλα αυτά, πολλοί από εμάς είμαστε αναγκασμένοι να σκεφτόμαστε το μέλλον μας εκτός Ελλάδας για να ζήσουμε αξιοπρεπώς.

Η οργή αυτή, ωστόσο, είναι σημαντικό να μην χρησιμοποιηθεί για να διχάσει αλλά για να ενώσει και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις που απαιτούνται ώστε να αποκτήσουμε μια καλύτερη ζωή. Αναμφισβήτητα, οι συνέπειες της κρίσης ήταν ολέθριες, παρόλα αυτά μάς έκαναν να αντιληφθούμε πως έχουμε ανάγκη ο ένας τον άλλον. Αυτή, λοιπόν, η ανάγκη για αλληλεγγύη και κοινωνική δικαιοσύνη που διαμορφώθηκε από εκείνα τα χρόνια είναι ικανή να μας οδηγήσει στο να χτίσουμε μαζί μια πιο δίκαιη κοινωνία χωρίς να επαναλάβουμε τα λάθη του παρελθόντος.

Κωνσταντίνος Κεχριώτης