ΑΙ και τεχνολογία: Ποιο το αληθινό κόστος που πληρώνει ο πλανήτης μας;

Η κατανάλωση νερού από την τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη (AI) είναι ένα πρόβλημα που έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο τα τελευταία χρονιά, με την αύξηση της χρήσης της τεχνολογίας σχεδόν σε κάθε κομμάτι της καθημερινότητάς μας. Στη σημερινή εποχή, παρατηρείται το φαινόμενο – εν αγνοία όλων μας- κάθε χρήση της τεχνολογίας που κάνουμε καθημερινά, να σπαταλά αδιανόητα τεράστιες ποσότητες πολύ χρήσιμου και αναγκαίου νερού. Το φαινόμενο αυτό εντοπίζεται σε ποικίλους άξονες, από μια απλή αναζήτηση στο google, στη χρήση πλατφoρμών streaming όπως Netflix και YouTube, βιντεοκλήσεις, μέχρι και στην τεχνητή νοημοσύνη (AI), όπου σπαταλούνται τεράστιες ποσότητες νερού για την ψύξη των κέντρων δεδομένων, αλλιώς πιο γνωστά ως “data centers”. Οι ατελείωτες ώρες που καταναλώνουμε μπροστά από τα κινητά μας και τους υπολογιστές μας, η χρήση της τεχνολογίας στο σχολικό και στο εργασιακό μας περιβάλλον -που έχει γίνει πλέον τακτική- και η αυξημένη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για απάντηση ερωτήσεων και δημιουργία εικόνων και video συνεπάγονται σπάταλη νερού από την τεχνολογία και το AI. Η ερώτηση ωστόσο, που τίθεται είναι τι είναι αυτό που όντως χρησιμοποιεί και ξοδεύει το νερό;

Αυτό που πολλοί δε γνωρίζουν είναι ότι δεν οφείλεται η οθόνη για την κατανάλωση του νερού, αλλά ο, τι κρύβεται πίσω της και φροντίζει για την λειτουργία αυτής και όλων των ηλεκτρονικών και διαδικτυακών συστημάτων, που χρησιμοποιούμε σχεδόν όλοι μας σε καθημερινή βάση. Αυτά που καταναλώνουν πραγματικά μεγάλες ποσότητες νερού για την ψύξη και τη σωστή λειτουργία τους -και κατ’ επέκταση για τη λειτουργία του διαδικτύου, των εφαρμογών και των συστημάτων στις συσκευές μας- είναι τα κέντρα δεδομένων. Αυτά τα κέντρα δεδομένων απαιτούν μεγάλες ποσότητες νερού για την ψύξη των “server”, ώστε να μπορεί να πραγματοποιηθεί σωστά η λειτουργία των συστημάτων και των διαδικτυακών πλατφορμών.

Όμως, αφού η Γη είναι κατά 71% αποτελούμενη από νερό, πολλά άτομα θα θεωρούσαν ότι η περίπτωση να αντιμετωπίσουμε παντελή έλλειψη νερού θα ήταν ένα απίθανο γεγονός. Στην πραγματικότητα, όμως, από αυτό το 71%, το 97% πρόκειται για νερό που δεν μπορεί ούτε να καταναλωθεί, ούτε να χρησιμοποιηθεί για την ψύξη κέντρων δεδομένων, και μόνο το 3% αυτού είναι καθαρό, πόσιμο και εκμεταλλεύσιμο νερό. Το πρόβλημα είναι ότι η τεχνολογία, η τεχνητή νοημοσύνη (AI) και τα κέντρα δεδομένων απαιτούν νερό από αυτό το 3%, γεγονός που αφήνει λίγο έως καθόλου νερό για τις υπόλοιπες ανάγκες μας.

Τα παραπάνω οδηγούν σε ένα φαινόμενο αποκαλούμενο “water stress”, το οποίο προκύπτει όταν οι άνθρωποι χρησιμοποιούν και έχουν μεγαλύτερες ανάγκες νερού από ό,τι μπορεί να προσφέρει και να πράξει ο φυσικός κύκλος του νερού. Έτσι, εξαντλούμε τους υδροφορείς επειδή η ανθρώπινη εξόρυξη είναι οκτώ φορές μεγαλύτερη από ό, τι ήταν πριν από έναν αιώνα. Οπότε, προτού συνεχίσουμε τη ακατάπαυστη χρήση της τεχνολογίας, ίσως χρειαστεί να σκεπτούμε το κόστος που πληρώνει ο πλανήτης μας.

Κούρτης Μάριος