Τα Χριστούγεννα αποτελούν το ιερό σημείο συνάντησης Θεού και ανθρώπου, ουρανού και γης, αιωνιότητας και ιστορίας. Είναι η εορτή κατά την οποία ο άσαρκος Λόγος «σάρξ εγένετο» και κατοίκησε ανάμεσά μας, όχι ως ένας απλός διδάσκαλος ή ηθικός μεταρρυθμιστής, αλλά ως ο Σωτήρας του κόσμου. Η ενανθρώπηση του Χριστού δεν είναι απλώς ένα συγκινητικό γεγονός, αλλά η αρχή της σωτηρίας του ανθρώπινου γένους. Ο Θεός γίνεται άνθρωπος για να αποκαταστήσει τον άνθρωπο στην αρχική του κλήση: τη θέωση. Η πτώση διέκοψε τη σχέση του ανθρώπου με τον Δημιουργό, όμως με τη Γέννηση του Χριστού ανοίγει εκ νέου ο δρόμος της κοινωνίας με τον Θεό. Όπως διδάσκει η Πατερική θεολογία, ο Χριστός προσλαμβάνει ολόκληρη την ανθρώπινη φύση, για να τη θεραπεύσει και να τη θεώσει. Έτσι, τα Χριστούγεννα είναι εορτή ελπίδας, αναγέννησης και αποκατάστασης. Η ταπείνωση του Θεού συγκλονίζει την ανθρώπινη λογική. Ο Παντοδύναμος επιλέγει τη φτώχεια, την αφάνεια και την απόρριψη. Το σπήλαιο της Βηθλεέμ γίνεται ο πρώτος θρόνος Του και η φάτνη το πρώτο Του κρεβάτι. Με αυτόν τον τρόπο ο Χριστός μάς διδάσκει ότι η αληθινή δύναμη δεν βρίσκεται στην εξουσία, αλλά στην αγάπη και την αυτοθυσία. Η θεία ταπείνωση γίνεται πρότυπο ζωής για κάθε πιστό. Χριστούγεννα με Χριστό σημαίνει να κατανοούμε ότι η εορτή δεν περιορίζεται σε εξωτερικά έθιμα και παραδόσεις, αλλά καλεί τον άνθρωπο σε εσωτερική μεταμόρφωση. Δεν αρκεί να τιμούμε τη Γέννηση του Χριστού με λόγια· καλούμαστε να τη βιώσουμε στην καθημερινότητά μας. Ο Χριστός ζητά να γεννηθεί μέσα μας, να φωτίσει τις σκέψεις μας, να καθοδηγήσει τις επιλογές μας και να αγιάσει τη ζωή μας. Η Παναγία κατέχει κεντρική θέση στο μυστήριο των Χριστουγέννων. Με την υπακοή, την ταπείνωση και την απόλυτη εμπιστοσύνη της στο θέλημα του Θεού, γίνεται η «γέφυρα» που ενώνει τον ουρανό με τη γη. Το «γένοιτό μοι» της Θεοτόκου αποτελεί υπόδειγμα πνευματικής στάσης για κάθε χριστιανό. Όπως Εκείνη πρόσφερε ολόκληρη την ύπαρξή της στον Θεό, έτσι και εμείς καλούμαστε να προσφέρουμε τη ζωή μας ως χώρο θείας παρουσίας. Ιδιαίτερη θεολογική σημασία έχουν και τα πρόσωπα που περιβάλλουν τη Γέννηση του Χριστού. Οι ποιμένες, άνθρωποι απλοί και περιφρονημένοι, γίνονται οι πρώτοι μάρτυρες του μεγάλου γεγονότος. Οι μάγοι, εκπρόσωποι της ανθρώπινης σοφίας και της αναζήτησης, ταξιδεύουν μακριά για να προσκυνήσουν την Αλήθεια. Και οι δύο ομάδες δείχνουν ότι ο Χριστός έρχεται για όλους, χωρίς διακρίσεις, και καλεί κάθε άνθρωπο να Τον πλησιάσει με πίστη και ταπείνωση. Στη σύγχρονη κοινωνία, τα Χριστούγεννα συχνά χάνουν το βαθύτερο νόημά τους μέσα στον θόρυβο της κατανάλωσης, της βιασύνης και της εξωτερικής χαράς. Ο άνθρωπος κινδυνεύει να ξεχάσει τον Χριστό, γιορτάζοντας τα Χριστούγεννα χωρίς Εκείνον. Όμως μια τέτοια γιορτή είναι πνευματικά άδεια. Η Εκκλησία υπενθυμίζει ότι μόνο όταν ο Χριστός βρίσκεται στο κέντρο της ζωής μας αποκτούν νόημα και τα υπόλοιπα. Χριστούγεννα με Χριστό σημαίνει έμπρακτη αγάπη προς τον συνάνθρωπο. Ο Θεός γίνεται φτωχός για να μας πλουτίσει με τη χάρη Του. Αυτό μας καλεί να σταθούμε δίπλα σε όσους δοκιμάζονται, να ανακουφίσουμε τον πόνο, να συγχωρήσουμε, να προσφέρουμε χωρίς ιδιοτέλεια. Η αγάπη δεν είναι απλώς συναίσθημα, αλλά τρόπος ζωής που φανερώνει την παρουσία του Χριστού μέσα μας. Η πνευματική προετοιμασία για τα Χριστούγεννα αποτελεί βασικό στοιχείο της εκκλησιαστικής ζωής. Η νηστεία, η προσευχή, η μετάνοια και η συμμετοχή στα Μυστήρια της Εκκλησίας δεν είναι τυπικές πράξεις, αλλά δρόμοι καθάρσεως της καρδιάς. Μέσα από αυτή την πορεία, ο άνθρωπος μαθαίνει να αδειάζει από τον εγωισμό του, ώστε να χωρέσει τη θεία χάρη. Τελικά, τα Χριστούγεννα δεν τελειώνουν με το πέρας της εορτής. Συνεχίζονται κάθε ημέρα, όταν ο άνθρωπος επιλέγει να ζει με πίστη, αγάπη και ελπίδα. Όταν ο Χριστός γίνεται κέντρο της ζωής, τότε κάθε στιγμή μεταμορφώνεται σε ευλογία. Μόνο τότε μπορούμε να πούμε ότι ζούμε αληθινά και ουσιαστικά Χριστούγεννα με Χριστό.
Χρήστος Βαττής, Θεολόγος
